ග්‍රීක පුරාණෝක්ති වල සඳහන් වන ගයෙයා දෙවඟන

 


ගයෙයා ඓතිහාසික වශයෙන් සියලුම ග්‍රීක දෙවිවරුන් සහ දේවතාවියන් අතරින් වැදගත්ම තැනැත්තියකි, නමුත් ඇගේ නම අද බොහෝ විට ප්‍රචලිත නොවේ. පුරාණ ග්‍රීසියේ ඇය ගෞරවයට පාත්‍ර වූවත්, ගයෙයා පෘථිවිය අධිපති ග්‍රීක දේවතාවිය වූවා පමණක් නොව, අනෙකුත් බොහෝ දෙවිවරුන්ට පූර්ව වූ මව් දෙවඟන ද වූවාය. ඇය පූර්ව දෙවිවරුන් සිව් දෙනාගෙන් එක් අයෙකු විය.

ඇයගේ ආරම්භය සිදු වන්නේ විශ්වයේ ආරම්භයත් සමගිනි. මේ අවස්ථාවේ පෘථිවිය හැඩයක් නොතිබුණද, ගයෙයාට හැඩයන් සහ ජීවය ගෙන ඒමට කටයුතු කිරීමට සිදු විය. යුරේනස් ඇයගේ බලවත් පුත්‍රයා විය. ඇය සයික්ලොප්ස්වරු තිදෙනෙක්ටද, ටයිටන්වරු දොළොස්දෙනෙකුටද ජන්මය ලබා දුන්නාය. පොන්ටස් සමඟ එක් වී ගයියා, සීටෝ, යුරිබියා, නෙරියස්, ෆෝර්සිස් සහ තව්මස් ඇතුළු මුහුදු දෙවිවරුන් කිහිප දෙනෙකු ද බිහි කරයි.

ගයෙයා වන්දනාමාන කරනු ලැබුවේ "අනෙසිඩෝරා" යන විරුදාවලිය යටතේය, එහි අර්ථය "තෑග්ග දෙන්නා" යන්නයි. සම්භාව්‍ය කලාවේදී ගයෙයා ක්‍රම දෙකෙන් එකකින් නිරූපණය විය. ඇතීනියානු බඳුන් සිතුවම්වල ඇය පොළවේ සිට අඩක් පමණ නැඟී සිටින මාතෘ කාන්තාවක් ලෙස පෙන්නුම් කරන ලදී, මොසෙයික් නිරූපණවලදී, ඇය පෘථිවියේ පලතුරු වල ළදරු දෙවිවරුන් වන කාර්පි සමූහයකින් වට වූ පෘථිවිය මත වැතිර සිටින කාන්තාවක් ලෙස පෙනේ.